گفت و چای

مدت مدیدی است که میخواهم اینجا یک پست بدرد بخور بنوسیم راجع به مهاجرت… به جای این پستهای آبگوشتیِ زیر نافیِ تحریکی… اما پدرناخوش نمی آمد… دائم یک ندای درونی نهیب میزد که ننویس، تو اصلا در مقامی نیستی که راجع به این ماجرا چیزی بنویسی… اما از آنروزی که پایمان را از خاک مملکت گذاشتیم بیرون، هر کسی که از ایران با ما صحبت میکرد، اول حال مهاجرتمان را میپرسید، بعد حال خودمان را… این شد که سیانور دادیم به این ندای درونی که خفه شود و ما دو “کلوم” راجع به مهاجرت بنویسیم…

البته سمت و سوی حرف من فقط با کسانی است که توی “شش و بش” مهاجرت هستند… آنهایی که بین کردن و نکردن مهاجرت گیجی میزنند… وگرنه آنهایی که تصمیمشان را گرفته اند که هیچ…

همه حرفهایم را در یک جمله خلاصه میکنم: برای تصمیم در مهاجرت کردن یا نکردن، از هیچ کس مشورت نگیرید… نه از کسانی که مهاجرت کرده اند و نه کسانی که این مام وطن را دودستی چسبیده اند… هیچ کسی اطلاع درستی از ماجرا ندارد… یعنی اصلا ماجرایی وجود ندارد که کسی اطلاعی از آن بدست بیاورد… درست مثل “تولد” آدم میماند… به هیچ بشری نمیتوانی بگویی به دنیا بیا یا که نیا… امکان دارد به دنیا بیاید و شانسش بگیرد و بشود راکفلر…شاید هم شانسش معوج باشد و بشود خفاش شب… مهاجرت هم همین داستان است…

جالبی ماجرا این است که ایرانی های خارج از کشور(تاجایی که من دیده ام)، طیف وسیعی دارند…همه جورش را میتوانی پیدا کنی… آدمهایی که قاچاقی آمده اند اما بخت با آنها یار شده و الان برو وبیایی بهم زده اند… و آدمهایی هم هست مثل اینهایی که لاتاری گرین کارت را برده اند (و شما با حسرت به آنها نگاه میکنید و لعنت به شانس خودتان میفرستید) و اینجا با بدبختی و فلاکت زندگی میکنند…خلاصه همه جورش هست… یعنی مهاجرت هم خوب است و هم بد (البته برای آدمهایی مثل ما ایرانی ها که نرخ مهاجرتمان سر به فلک میزند-وگرنه ترک وطن حماقت است)

خیلی ها را اینجا دیده ام که آدمهای مهاجرت نکرده را نصیحت میکنند که “نه! اصلا نیا که کار چرندی است” یا میگویند” آب دستت است، بگذار زمین و بیا اینجا” …یکی نیست به آنها بگوید بی پدر تو چه کاره ای که اینطور با قاطعیت حرف میزنی؟ آنهم راجع به زندگی یک نفر دیگر؟ آقا جان خلاصه خودتان تصمیم بگیرید…

این را هم بگویم و بروم… راهنمای شما برای مهاجرت، فقط خودتان هستید…اهداف بلند مدت شما هستند که میگوید چکار کنید… ببینید پانزده سال دیگر دوست دارید کجا باشید؟ دوست دارید آدم خرکی پولداری باشید؟(در این طورت ایران خودمان را بچسبید که بی در پیکرترین محل برای پولدار شدن است!)…یا میخواهید زندگی بی دغدغه ای داشته باشید؟ میخواهید “واقعا” تحصیل کنید و چیزی یاد بگیرید؟ یا میخواهید عرق خوری شبانه آزادی داشته باشید… یا اینکه کانون گرم خانواده را با هیچ چیزی عوض نمیکنید؟ یا اینکه عشق این را دارید که هر شش ماهی برگردید به مملکت و پز احمقانه ای به باقی ملت بدهید که من از خارج آمده ام …طوری که انگار یوری گاگارین هستید که از فضا آمده است؟

به هر حال تکلیفتان را با خودتان مشخص کنید و خیلی شجاعانه تصمیم گیری کنید و مطمئن باشید که هیچ بهشت یا جهنمی آنور آب منتظر شما نیست…این خودتان هستید که زندگیتان را بهشت یا جهنم میکنید.

“آقای عزیزی”، یک ایمیل نسبتا مفصل برایم زده بود و اعتراض نسبتا به حقی کرده بود. میگفت که پستهای طنزی که اینجا میگذارم، اگر چه گاهی لبخند را بر روی لبهایش می آورند، اما خیلی از آنها “سر و ته” درست و مشخصی ندارند… منظورش این بود که که هر داستانی ولو که طنز باشد، باید در آخرش یک نتیجه گیری منسجمی با خودش بیاورد…یا به عبارت دیگر، خواننده باید پیامی، نکته ای چیزی، ته ماجرا دستگیرش شود…

تا حدی با این “آقای عزیز” موافقم… اما من همیشه اعتقاد دارم که “هدف” یک داستان طنز -و نه هجو- لزوما میتواند “نتیجه” آخر داستان نباشد… میتواند هدفش این باشد که فقط کسی را بخنداند… یک داستان جدی -متضاد طنز- درست مثل اتوبوس تهران-چالوس میماند… تهران سوار میشوی و انتظار هم داری که چالوس پیاده شوی…یک نتیجه منطقی و واضح…اما طنز لزوما اینطور نیست… طنز مثل ترن هوایی میماند… سوار میشوی، بالا و پایین میروی، هیجان میگیری و زیر دلت خالی میشود… آخر سر هم، همان جایی پیاده میشوی، که سوار شده ای…به جای جدیدی نمیرسی و فقط فکر همان هیجان و بالا و پایین رفتنها برایت باقی میماند…

البته این فقط نظر من بود که به خود آقای عزیز هم گفتم…حالا نمیدانم شما با کداممان موافق ترید؟