گفت و چای

پنج اردیبهشت- یک دکان گرفته‌ام یک جای پرتی که عرب نی انداخت و امروز روز اول کسب و کار است. آنقدر پرت است که هر بار می‌خواهم آدرسش را به کسی بدهم، همراه آن یک دفترچه ده برگ ِ راهنمای رسیدن به دکان را هم باید  ضمیمه آن کنم تا پیدایش کنند. برای خودم کلاس می‌گذارم و اسم دکان را “دفتر” گذاشته‌ام… وضعم که بهتر شود، “آفیس” صدایش میکنم.

پانزده اردیبهشت- تجارت بدک نیست.  رم و هارد و مادربرد می‌خرم و  مثل مرغ رویشان می‌نشینم و احتکارشان می‌کنم تا وقتی که قیمتشان بالا رفت، به پاچه خلق‌اله به دو برابر قیمت فرو کنم. برای خودم، وزنه ای در بازار کامپیوترشده ام و بازار را بدجور تکان میدهم. به محض اینکه هر چیزی می‌خرم، خدا دو دستی توی سر قیمت آن میزند  و تمام راسته بازار، به ثمن بخس حاضر به فروش آن هستند و جنسهایم باد میکنند. احتمالا باید چند دوره بازار یابی و بازار شناسی را بگذرانم.

بیست و پنج اردیبهشت- بازار  ریده‌مون است. هر روز چند نفری کلاه چند نفر دیگر را برمیدارند و متواری می‌شوند.  اصولا نصف وقت ِ تجار، به آژان و آژان‌کشی می‌گذرد… ارزش “چک”،  کمی بیشتر از آب دماغ شتر شده است. امروز “خانم طاهری” سر  دو نفر آدم ِ دم کلفت را تا ناف کلاه گذاشته و نقره داغشان کرده وفرار کرده است. میگویند الان سواحل قناری است و بیلاخ پراکنی میکند به دم کلفتها… مشتری اینطرفها نمی‌آید… جنسهایم کماکان دارند باد میکنند…بدبختی این است که کسی سرمان کلاه نمی‌گذارد که لااقل تنوعی در تجارتمان ایجاد شود…

پنج خرداد- از امروز، شیوه بازار‌یابی را مدرن و متنوع کرده‌ام… آگهی داده‌ام در نیازمندی‌های همشهری… حدودا  ده صفحه آگهی ِ خدمات کامپیوتری  دارد… یکی از تفریحاتم  پیدا کردن آگهی خودم در این ده صفحه است… لااقل نیم ساعت طول میکشد…. اما می‌ارزد. بهتر از تاراندن مگسها است.

پانزده خرداد- بعد از دو هفته یک نفر از روی آگهی، به دفتر(دکان- آفیس) زنگ زد. تلفن کلا بار اولش بود که زنگ میخورد… من و تلفن، هردو غافلگیر شده بودم…یک چیزی توی مایه‌های سریالهای شبکه دو و جمله کلاسیک “یعنی کی میتونه باشه این موقع شب”… آقای مقدم بود… میگفت چهار تا مانیتور می‌خواهد… فوری و فوتی…  بوی پول زیر دماغم بود.. معامله انجام شد، چک‌اش را داد… نقد هم شد… کبکم خروس می‌خواند…

بیست و پنج خرداد- امروز از طرف صنف آمدند و جریمه‌ام کردند که چرا ماوس و کیبردهای توی ویترین، برچسب قیمت ندارند… هر چه آفتاب و بالانس زدم تا متقاعدشان کنم که قیمتها هر نیم ساعت یک بار، رویژن میخورند و تابع یک نمودار سینوسی هستند، به کتشان فرو نرفت…  رسما از امروز صندلیم را توی ویترین میگذارم تا دسترسی به اتیکتها و عوض کردن آنها راحت‌تر باشد… آقای مقدم این روزها، تنها مشتری من است و هفته ای بیست تا مانیتور می‌خرد… نمیدانم اینهمه مانیتور را برای کجایش میخواهد؟

پنج تیر- کماکان دارم اتیکت قیمت عوض میکنم. امروز حساب و کتاب کردم و دیدم که درآمد دکان(آفیس؟)، نه تنها هزینه اجاره و تلفن و برق را میدهد (اینجا آب ندارد و برای هر دست به آب، باید نیم کیلومتر پیاده‌روی کنم)  به علاوه هزار تومان هم سود خالص داشته…  صدای این شادی را در نیاوردم که چشم نخورم. آقای مقدم امروز چهل تا مانیتور خرید…

پانزده تیر- امروز از بانک زنگ زدند و گفتند که چکهای خرید آخر مقدم، همه برگشت خورده‌اند… شوک شده‌ام… کمی دست از اتیکت نویسی برداشتم و رفتم بانک… راست می‌گفتند… رفتم دم دفتر مقدم… هیچ کس نبود… وسایل را  هم برده‌ بودند… بالاخره یکی هم کلاه من را برداشت… رفتم کلانتری…  جناب سروان خیلی پدرانه و دم گوشم گفت که “برو پیداش کن و بیارش اینجا تا من مادرشو به عزاش بشونم”… احتمالا من را با یکی از نیروهای تحت امر خودش اشتباه گرفته بود… به اندازه گرفتن مجوز یک مرغداری دوندگی کردم تا موفق به گرفتن حکم جلب مقدم شدم…

بیست و پنج تیر- کماکان خودم را با اتیکتها سرگرم کرده‌ام… حکم جلب را هم یک جای امنی گذاشته بودم که دزد نبرد… کلا سرمایه به فنا رفته است… مقدم هم آب شده و رفته توی زمین.. دمم هم خیلی کلفت نبود که یک شر خر استخدام کنم تا با خواهر و مادر مقدم وصلت کند… کلا “بیزنس من” بودن، سخت است…

پنج مرداد- امروز  یک نفر از من شکایت کرده بود که به جای هارد پانزده گیگا بایت، به او هارد ده داده‌ام… در کمتر از دو روز حکم جلب و پلمب و ویران سازی خودم و دکانم را دادند… میگفت خر ِ دامادش توی صنف میتازد… کل پول طرف را دادم و شادمان کرکره دکان را پائین کشیم و کلید را تحویل صاحب دکان دادم.  ورشکستگی حس خوبی دارد… اگر هنوز دکان “طوبی می فروش” روبراه بود، حتما میرفتم و آنقدر مینوشیدم که پاتیل بشوم. بعدها فهمیدم که هنوز هارد پانزده گیگابایت به بازار نیامده است و گناه من، گرد و قلنبه کشیدن صفر بوده است…

بیش از چهارده سال از ماجرا میگذرد. حکم جلب را هنوز دارم. مقدم هنوز دارد یک جایی سر یک کسی را کلاه میگذارد. لابد صنف هم دغدغه‌اش هنوز اتیکت قیمت روی ماوس و کیبرد است…. راستی هنوز نیازمندی‌های همشهری هست؟

شما را نمی‌دانم… شاید شوماخر باشید و به طرفه‌العینی گواهینامه خودتان را گرفته باشید. اما من نه… نه اینکه رانندگی‌ام بد باشد…نه… تنها اشکال من این است که اصولا آدم خوش‌شانسی برای هیچ‌گونه امتحان و آزمون و تستی نیستم… آنقدر وضعم خراب است که گاهی وقتها از این تستهای روانشناسی و شخصیت‌شناسی که با ایمیل فورواردی به دستم میرسد را هم خراب میکنم و هول میشوم و نتیجه آزمون میشود یک آدمی توی مایه های اصغر قاتل یا شعبون بی‌مخ… بگذریم…فقط خواستم عمق فاجعه را برایتان اندازه‌گیری کرده باشم…

ساعت پنج صبح قبل از خروسها و پاسبانها و رفتگرها بیدار بودم و  صبحانه خورده و نخورده راهی شهرک آزمایش شدم… دیشب تا ساعت دوازده تمرین پارک دوبل و سنگ‌چین میکردم… خدا لعنت کند هر کسی را که این مکانیزم مسخره فرمان ماشین را اختراع کرده است. خدا میداند سپر چند ماشین را به گند کشیدم… کلا در این مدت ماشین پدرم، جوبها و درب گاراژهای زیادی را به آغوش گرفته بود… دم شهرک آزمایش لااقل ۲۰۰ نفر آدم نیمه بیدار توی صف، به نرده‌ها تکیه داده‌اند… نصفشان آئین‌نامه را مرور میکنند و نصف دیگرشان آیه‌الکرسی را… همه هم ش.اش لازمند… ساعت هفت‌‌و‌نیم در باز شد… یک آش‌خور تپل که احتمالا آش را با آشپزش  خورده بود، همه را به صف کرد. آشخور تپل بدجوری جوگیر شده است و حکما خودش را در هیبت ناپلئون می‌بیند و ما هم عمله و هکره‌هایش که میخواهیم برویم و روسیه را تصرف کنیم… وارد ساختمان میشویم…دو ساعت توی صف بانک میمانیم و کلی پول یامفت برای صنف تاکسیرانی و قالپاق‌فروشها و مال‌خرهایی بازار “سید اسماعیل” پرداخت میکنیم… اما همه خوشحالیم… چشمهایمان را تست کردند… یک دکتری هم آمد و همه را مجبور کرد که طول اتاق را قدم بزنیم و دوبار بشین پاشو داد و کف دستهایمان را نگاه کرد… فکر کردم که فالگیر است و قرار است که بگوید امتحان قبول میشویم یا که نه… بعدا فهمیدیم تست اعتیاد بوده… به حمداله سرفراز بیرون آمدیم… رفتیم برای امتحان آئین نامه… سوالات در حد امتحانهای هاروارد بود… پدرسگ سوال طرح کرده بود که اگر با ماشین وسط چهارراه بودید و چراغ راهنمایی زرد شد، چه‌کار میکنید… گزینه داده بود: الف) با بوق زدن و چراغ زدن، سرعتمان را مثل خر زیاد میکنیم و از چهار راه رد میشویم ب) همانجا وسط چهارراه پارک میکنیم و سیگاری می‌گیرانیم  ج) با احتیاط و سرعت مناسب از چهارراه رد می‌شویم… این وسط انیشتن‌هایی هم بودند که گزینه یک یا  دو را انتخاب کردند (خدایی تعدادشان هم کم نبود)

نتیجه‌ها را دادند و راهی امتحان عملی شدیم… گروهی پاپیون کرده بودند… محل امتحان یک چیزی شبیه پیست رالی بود که مثلا روی کوه دماوند ساخته بودند… شیب آن کمی کمتر از ۹۰ درجه… پیاده که از آن بالا میرفتیم، نوک دماغمان به طور شگفت انگیزی به زانوهایمان نزدیک میشد… هفت هشت افسر (سرهنگ؟ تیمسار؟) بودند که امتحان عملی میگرفتند… با پیکانهای گاز‌سوزی که مثل یک یابوی پیر و فرسوده، وقت آن بود که در چمنزاری چیزی ولشان کنی تا دو صباح دیگر بمیرند… نوبت به من رسید… من که نه! نوبت به ما رسید…پنج نفر را همزمان سوار کرد… افسر جلو نشست… شهرام پشت و فرمان… من و سه نفر دیگر هم مثل گوسفندهایی که از جاجرود میبرندشان آمل، آن پشت نشستیم… افسر به شهرام گفت راه بیافت…شهرام آینه و صندلی را درست کرد و احمق آمد که خودشیرینی کند و قانون مداری خودش را به ثبوت برساند و پرسید “جناب سرهنگ کمربند نداره، برم؟”… افسر داغ کرد و محترمانه کاغذش را امضا کرد و ردش کرد و با لغد از ماشین انداختش بیرون… نوبت به ممد رسید… همان کارهای مسخره را تکرار کرد و آماده راه افتادن شد… خدایی خوب راه افتاد… افسر گفت ” پارچ دوبل کن گهرمان”…فهمیدیم از هموطنان ترک است و احتمالا منظورش این بود که “پارک دوبل کن قهرمان”… ممد با  ده دقیقه تلاش و سی بار عقب جلو کردن، سرانجام تسلیم شد و فرمان را واگذار به نفر بعد کرد و  ماشین را عمود به جدول کنار خبابان، تحویل افسر داد و افسر هم خیلی ریلکس ردش کرد و من باب مزاح گفت ” ریدی که گهرمان”…. عماد پشت فرمان بود… پارک مشتی… سنگ چین مشتی… افسر ردش کرد… عماد مثل بز غافلگیر شده بود و پرسید چرا؟ افسر گفت: “چف پات رو نباید چامل رو پیدال بیذاری”…  ما که نفهمیدیم منظورش چه بود… احتمالا مهم هم نبود… رحمان پشت فرمان رفت… البته آنقدر درشت و تنومند بود که بیشتر به نظر میرسید که فرمان پشت رحمان رفت و گم شد… رحمان هم همان اول با یک تیک آف پیکان را راه انداخت… هیچوقت فکر نمیکردم پیکان هم،  چنین صفر تا صدی را داشته باشد… افسر در سکوت و خیلی عارفانه ردش کرد… حالا من پشت فرمان بودم… صورت افسر از نزدیک چیز مهیبی بود… سرتان را درد نیاورم…من تا روشن کردم و هنوز کلاچ به نیمه نرسیده بود، ماشین خاموش شد و رد شدم…من و افسر هم با آرزوی موفقیت برای همدیگر، خداحافظی کردیم…

یک بار دیگر هم با شرایط مشابهی رد شدم. بار سوم قبول شدم… با همان افسر ترک… اما روزی که قبول شدم، افسر بنظرم خیلی زیبا می‌آمد… حتی بهتر از جورج کلونی و دیکاپریو… ده سالی با آن گواهینامه رانندگی کردم…آنهم در تهران… روزی که آمدم اینور آب و قرار شد دوباره امتحان عملی بدهم، افسر نشست کنارم و راه افتادیم… به یک چهارراه رسیدم و وسط آن، چراغ راهنمایی نارنجی شد و افسر گفت نگه دار… من هم وسط چهارراه ایستادم… افسر هم ردم کرد و گفت که هر چه من گفتم که نباید انجام بدهی… آنجا بود که فهمیدم آن سوال آئین نامه خیلی هم بی‌ربط نبوده…